Bệnh trĩ nội [A-Z]: Nguyên nhân, triệu chứng, điều trị và phòng ngừa

Bệnh trĩ được tạo thành do sự căng giãn quá mức của tĩnh mạch xung quanh hậu môn

Bệnh trĩ là một loại bệnh rất phổ biến, chiếm hơn 50% trong các loại bệnh lý về hậu môn. Bệnh trĩ được chia làm hai loại là trĩ nội và trĩ ngoại. Bài viết dưới đây sẽ giúp các bạn hiểu tổng quát nhất về bệnh trĩ nội.

1. Bệnh trĩ nội là gì?

Trĩ là cấu trúc mạch máu ở dưới trực tràng, cụ thể là phần dưới cùng của ruột già, nơi cơ thể bạn dùng để lưu trữ và thải phân. Các tĩnh mạch được đệm bởi cơ và mô liên kết. Tình trạng mà búi trĩ bị viêm, gây sưng và căng ra thì ta gọi đó là bệnh trĩ. Hầu hết chúng ta đều có khả năng lớn mắc bệnh trĩ nội, nhưng bệnh trĩ nội rất khó phát triển, bởi vì nó nằm ở xa bên trong cơ thể, chúng ta sẽ không cảm thấy điều gì bất thường ngay cả khi búi trĩ sưng lên. Chúng ta chỉ có thể phát hiện bệnh trĩ nội khi nó tạo ra những bất thường cho cơ thể.

Bệnh trĩ nội thường không gây đau, ngay cả khi chảy máu (ví dụ như bạn thấy máu đỏ tươi trên giấy vệ sinh hoặc nhỏ giọt vào bồn cầu) bởi vì trĩ nội nằm ở vùng không có dây thần kinh. Nếu bạn đang cảm thấy đau thì có thể đó là một tình trạng khác, chẳng hạn như bệnh trĩ ngoại, hoặc nứt kẽ hậu môn.

2. Các triệu chứng của bệnh trĩ nội

Các triệu chứng của bệnh trĩ nội thường bao gồm:

  • Chảy máu không đau, máu đỏ tươi trong phân, trên giấy vệ sinh sau khi lau hoặc trong bồn cầu
  • Ngứa ở vùng hậu môn
  • Khó chịu, đau hoặc nhức ở vùng hậu môn
  • Cục u và sưng tấy ở vùng hậu môn
  • Tiết dịch nhầy, rò rỉ phân
  • Cảm giác chưa thoát hết ruột

Các triệu chứng có thể khó chịu hơn hoặc đáng báo hơn, nhưng chúng thường không phải là nguyên nhân đáng lo ngại.

3. Các cấp độ bệnh trĩ và dấu hiệu của từng cấp độ

Không phải tất cả các bệnh trĩ nội đều giống nhau hoặc gây ra những vấn đề giống nhau. Tùy theo tình trạng bệnh, các bác sĩ phân loại tình trạng bệnh trĩ nội thành 4 cấp độ khác nhau:

  • Cấp độ 1: Còn được gọi là trĩ nội độ I. Loại trĩ này ít có vấn đề nhất. Búi trĩ đang nằm hoàn toàn trong trực tràng. Nếu không có chuẩn đoán từ bác sĩ, bạn không thể biết chắc chắn. Nhưng máu trên phân hoăc giấy vệ sinh có thể là một dấu hiệu. Đôi khi, bạn cũng có thể có cảm giác đầy hơi trong trực tràng.
  • Cấp độ 2: Một khi búi trĩ bắt đầu sa ra, bệnh sẽ chuyển sang trĩ độ II. Lúc này, búi trĩ sẽ đi ra ngoài trực tràng khi đi tiêu. Tuy nhiên, sau đó, búi trĩ sẽ tự động trở lại vị trí ban đầu.
  • Cấp độ 3: Cuối cùng, búi trĩ có thể nằm ngoài hậu môn sau khi đi tiêu. Ở độ III, bạn có thể dùng ngón tay để ấn búi trĩ sa trở lại trực tràng. Các triệu chứng có thể trở nên rõ ràng hơn vào thời điểm này. Tình trạng ngứa có thể xảy ra. Trĩ cũng có thể gây ra phân dính trên đồ lót của bạn.
  • Cấp độ 4: Đến độ IV, búi trĩ lòi ra ngoài liên tục. Ngay cả khi bạn cố gắng đẩy nó trở lại vị trí cũ, nó vẫn sẽ sa ra ngoài. Đây là mức độ nghiêm trọng nhất của bệnh trĩ nội.

4. Nguyên nhân của bệnh trĩ nội

Bệnh trĩ có thể phát triển bất cứ khi nào có áp lực lên trực tràng, làm cho các tĩnh mạch xung quanh trực tràng có xu hướng căng ra dưới áp lực, dẫn tới sưng phồng lên. Các áp lực này có thể bắt nguồn từ:

  • Táo bón và tiêu chảy: Những tình trạng này đều gây căng thẳng cho khu vực trực tràng, hoặc do rặn quá nhiều trong trường hợp bị táo bón hoặc do đi tiêu thường xuyên trong trường hợp bị tiêu chảy. Những vấn đề này thường có thể giải quyết được bằng cách thay đổi chế độ ăn uống và lối sống hàng ngày
  • Chế độ ăn uống không lành mạnh: Chế độ ăn uống nhiều chất béo và /hoặc ít chất xơ có thể ảnh hưởng đến nhu động ruột của chúng ta, gây ra táo bón hoặc tiêu chảy. Như đã trình bày ở trên, điều này có thể gây áp lực lên trực tràng và làm tăng thời gian ngồi ở bồn cầu.
  • Mang thai và sinh con: Nhiều phụ nữ bị trĩ khi mang thai do áp lực lên khung xương chậu tăng lên mà thai nhi đang lớn có thể gây ra. Căng thẳng trong quá trình mang thai, sinh nở cũng có thể dẫn đến bệnh trĩ.
  • Béo phì: Những người béo phì có nguy cơ cao mắc cả bệnh trĩ nội và ngoại vì tăng áp lực xung quanh trực tràng và do béo phì có thể liên quan đến chế độ ăn uống kém, không lành mạch và lối sống ít vận động.
  • Ngồi lâu: Hoạt động thường xuyên là một khía cạnh quan trọng gây ra bệnh trĩ và các vấn đề sức khỏe hậu môn trực tràng khác. Việc ngồi lâu sẽ gây căng thẳng quá mức cho vùng trực tràng của bạn.
Thói quen ăn uống kém khoa học dễ gây béo phì và bệnh trĩ
Thói quen ăn uống kém khoa học dễ gây béo phì và bệnh trĩ

5. Bệnh trĩ nội có nguy hiểm không? Các biến chứng nguy hiểm của bệnh trĩ nội

Bệnh trĩ thường được coi là một vấn đề nhẹ và phổ biến, nhưng trong một số trường hợp hiếm gặp, bệnh trĩ mang lại những dấu hiệu và biến chứng nặng nè. Nếu không được điều trị kịp thời chúng có thể trầm trọng hơn những gì bạn có thể tưởng tượng, thậm chí có thể gây tử vong. Các biến chứng có thể gặp phải:

5.1. Nhiễm khuẩn do bệnh trĩ mãn tính

Búi trĩ có xu hướng chảy máu, vì vậy bạn có thể hình dung các tĩnh mạch hậu môn của bạn tiếp xúc với môi trường bên ngoài như thế nào. Trong quá trình di chuyển của phân, vi khuẩn và các mầm bệnh có hại khác (vi sinh vật) từ phân của bạn có thể dễ dàng xâm nhập vào dòng máu của bạn. Nếu những sinh vật này lan ra toàn bộ cơ thể, bạn sẽ bị nhiễm trùng máu (nhiễm độc máu), có thể gây tử vong.

5.2. Huyết khối

Bạn có thể đã quan sát thấy điều này; Bất cứ khi nào bạn bị một vết cắt trên cơ thể, khu vực này cuối cùng sẽ nổi lên một mảng “da cứng” màu đỏ sẫm, được gọi là cục máu đông. Cục máu đông này sẽ tự bong ra sau khi lớp da mới bên dưới được hình thành đầy đủ. Huyết khối về cơ bản là sự hình thành các cục máu đông để bảo vệ cơ thể bên trong khỏi bất kỳ bệnh nhiễm trùng gây bệnh nào.

Những người bị xuất huyết trĩ dễ bị huyết khối do cơ thể bên trong của bạn tiếp xúc với môi trường bên ngoài. Vấn đề bắt đầu khi cục máu đông hình thành BÊN TRONG búi trĩ của bạn. Nó có thể được vận chuyển đến các bộ phận khác của cơ thể và cản trở lưu lượng máu đến khu vực đó. Nếu nó cản trở lưu lượng máu ở các khu vực quan trọng như não, bạn có thể bị đột quỵ và thậm chí tử vong.

5.3. Xơ hóa

Bệnh trĩ mãn tính có thể dẫn đến xơ hóa, giảm độ đàn hồi của hậu môn của bạn. Điều này có thể dẫn đến rò rỉ. Trong quá trình sửa chữa các mô trong búi trĩ, quá nhiều mô liên kết dạng sợi có thể được hình thành và quá trình này được gọi là quá trình xơ hóa. Các mô liên kết này thường được sử dụng để tham gia các mô cơ thể khác để xây dựng cấu trúc của cơ thể và hỗ trợ các chức năng của cơ quan.

Vì chúng có đặc tính dạng sợi (“có dây”), chúng sẽ làm giảm độ đàn hồi của hậu môn và trực tràng. Đây có thể là một quá trình gây đau đớn và các cơ trực tràng của bạn sẽ khó kiểm soát phân hơn, điều này có thể dẫn đến rò rỉ.

5.4. Áp xe

Mủ có thể được hình thành trong hốc (chỗ trống) trong búi trĩ của bạn. Khối lượng mủ tích tụ này được gọi là áp xe, và nó thường xuất hiện ở những khu vực bị viêm và sưng, phù hợp với mô tả của bệnh trĩ.

Nó sẽ gây đau đớn và khi mủ chảy ra từ búi trĩ, áp xe được biết là đang thuyên giảm. Các mô bên trong có xu hướng dễ bị thương.

5.5. Hoại tử

Bệnh trĩ có thể hạn chế lưu lượng máu đến các mô lân cận. Các tế bào trong mô sẽ không thể nhận được oxy để tồn tại và thực hiện các chức năng của chúng, có thể dẫn đến chết sớm, một quá trình còn được gọi là hoại tử.

Khi khối lượng đáng kể của các mô cũng chết đi, thì nó được gọi là hoại thư. Khu vực này cuối cùng sẽ chuyển sang màu xanh đậm và nó có thể trở thành một tình trạng nguy hiểm đến tính mạng.

5.6. Thiếu máu

Nếu bạn bị mất máu mãn tính (tái phát và dai dẳng) do bệnh trĩ, bạn có thể bị thiếu các tế bào hồng cầu khỏe mạnh để cung cấp oxy cho các tế bào cơ thể. Bạn sẽ liên tục cảm thấy kiệt sức và cạn kiệt năng lượng.

Trĩ gây chảy máu quá nhiều dẫn tới tình trạng thiếu máu, ảnh hưởng chất lượng cuộc sống
Trĩ gây chảy máu quá nhiều dẫn tới tình trạng thiếu máu, ảnh hưởng chất lượng cuộc sống

6. Cách để chẩn đoán bệnh trĩ nội

Bệnh trĩ làm người bệnh cảm thấy xấu hổ trong việc thăm khám, đó là lý do tại sao nhiều người cố gắng tự chẩn đoán và né tránh gặp bác sĩ. Tuy nhiên, tình trạng bệnh có thể có các triệu chứng tương tự như các tình trạng khác, nghiêm trọng hơn nên cần phải loại trừ những vấn đề đó trước khi cho rằng các triệu chứng gặp phải là do bệnh trĩ. Các phương pháp chẩn đoán bệnh trĩ nội thường gặp:

6.1. Tự kiểm tra tại nhà

Trĩ nội nằm trong trực tràng và không thể nhìn thấy bằng cách nhìn vào khu vực này trừ khi búi trĩ bị sa ra ngoài (tuột ra bên ngoài hậu môn). 

6.2. Khám trực tràng

Khám trực tràng là một cách thường dùng chẩn đoán bệnh trĩ, mặc dù nhiều người có thể lo lắng, xấu hổ về việc kiểm tra này. Tuy nhiên, các bác sĩ thực hiện các kiểm tra này thường xuyên và sẽ làm việc để đảm bảo rằng bệnh nhân cảm thấy thoải mái nhất có thể.

Khi khám trực tràng, bệnh nhân được yêu cầu cởi bỏ phần quần áo từ thắt lưng trở xuống và thay áo choàng bệnh viện hoặc được phát một tờ giấy bìa để che phủ cho đến khi kỳ kiểm tra bắt đầu. Với bàn tay đeo găng, bác sĩ sẽ khám hậu môn và vùng quanh hậu môn. Việc chuẩn đoán bệnh trĩ nội có thể cần phải đưa một ngón tay vào bên trong hậu môn. Tuy nhiên, không phải lúc nào cũng có thể dùng ngón tay sờ thấy được búi trĩ nội nên không phải lúc nào cũng có thể xác định bệnh trĩ nội bằng thăm khám trực tràng. Ngoài ra, bác sĩ có thể kiểm tra xem có máu hoặc chất nhầy dính trên găng tay hay không, điều này sẽ góp phần trong việc chẩn đoán.

Khám trực tràng được thực hiện nhanh chóng và không gây bất kỳ đau đớn nào.

6.3. Nội soi

Trong trường hợp này, bác sĩ sẽ sử dụng một thiết bị gọi là ống soi để quan sát bên trong trực tràng. Ống soi là một ống hẹp, ngắn có gắn đèn có thể được đưa vào trực tràng. Bằng cách sử dụng thiết bị này, bác sĩ có thể có quan sát một cách đầy đủ hơn về các cấu trúc bên trong và xem liệu bệnh trĩ có xuất hiện hay không hoặc các vấn đề khác có thể xảy ra khi có các biểu hiện giống với bệnh trĩ.

Nội soi có thể gây khó chịu trong một khoảng thời gian ngắn, nhưng không gây đau và sẽ kết thúc sau một đến hai phút.

7. Cách để phòng ngừa bệnh trĩ nội

Cách tốt nhất để phòng ngừa bệnh trĩ nội là cố gắng giữ cho phân mềm để dễ dàng tống phân ra ngoài. Các biện pháp để ngăn ngừa và giảm các triệu chứng của bệnh trĩ nội bao gồm:

  • Ăn thực phẩm giàu chất xơ. Ăn nhiều trái cây, các loại đậu, rau và ngũ cốc nguyên hạt . Làm như vậy sẽ làm mềm phân và tăng khối lượng của nó, điều này sẽ giúp bạn tránh được tình trạng rặn có thể gây ra bệnh trĩ nội. 
  • Uống nhiều nước. Uống ít nhất 2-3 lít nước mỗi ngày để giúp làm mềm phân
  • Cân nhắc bổ sung chất xơ. Hầu hết mọi người không có đủ lượng chất xơ được khuyến nghị (từ 20 đến 30 gam mỗi ngày) trong thực đơn cho người bị trĩ. Một vài nghiên cứu đã chỉ ra rằng việc bổ sung các thuốc bổ sung chất xơ không kê đơn, chẳng hạn như psyllium (Metamucil) hoặc methylcellulose (Citrucel), cải thiện các triệu chứng tổng thể và chảy máu do bệnh trĩ gây ra.

Nếu bạn sử dụng chất bổ sung chất xơ, hãy đảm bảo uống ít nhất 3 lít nước mỗi ngày. Nếu không, các chất bổ sung chất xơ sẽ làm trầm trọng hơn tình trạng táo bón. 

  • Đừng căng thẳng. Viêc căng thẳng và nín thở khi cố gắng đi tiêu sẽ tạo ra áp lực lớn hơn trong các tĩnh mạch ở trực tràng dưới.
  • Không nên trì hoãn việc đi tiêu. Nếu bạn trì hoãn việc đi tiêu, phân của bạn có thể bị khô và khó đi ngoài hơn.
  • Tập thể dục. Vận động sẽ giúp ngăn ngừa táo bón và giảm áp lực lên tĩnh mạch, có thể xảy ra khi đứng hoặc ngồi trong thời gian dài. Tập thể dục cũng có thể giúp bạn giảm trọng lượng dư thừa có thể góp phần gây ra bệnh trĩ của bạn.
  • Tránh ngồi lâu. Ngồi quá lâu, đặc biệt là ngồi ở bồn cầu, có thể làm tăng áp lực lên các tĩnh mạch ở hậu môn.

8. Cách điều trị bệnh tại nhà

  • Ngâm vùng hậu môn trong nước ấm từ 10 đến 15 phút, 2-3 lần một ngày. 
  • Chườm đá hoặc gạc lạnh vào vùng hậu môn để giảm sưng tấy trong 15 phút mỗi lần. Đối với những búi trĩ to, gây đau đớn thì đây là phương pháp làm giảm sưng, đau vô cùng hiệu quả. Luôn bọc đá bằng một miếng vải hoặc khăn giấy, và không bao giờ chườm trực đồ đông lạnh lên da.
  • Sử dụng phương pháp điều trị tại chỗ. Sử dụng kem bôi không kê đơn lên búi trĩ hoặc sử dụng thuốc đạn có chứa hoạt chất Hydrocortisone, hoặc sử dụng miếng đệm có chứa cây phỉ hoặc chất làm tê đắp lên búi trĩ.
  • Nhựa lô hội được sử dụng nhiều trong điều trị bệnh trĩ và các tình trạng da khác nhau. Nhựa lô hội có đặc tính chống viêm, giúp làm giảm kích ứng. Nhựa có thể được tìm thấy như là một thành phần trong các sản phẩm khác, nhưng bạn chỉ nên sử dụng nhựa lô hội nguyên chất bôi lên búi trĩ. Nhựa lô hội nguyên chất được thu hoạch trực tiếp từ bên trong lá của cây lô hội. Một số người có thể bị dị ứng với lô hội, đặc biệt là những người bị dị ứng với tỏi hoặc hành tây. Kiểm tra phản ứng dị ứng bằng cách xoa một lượng nhỏ nhựa (cỡ đồng xu) lên cẳng tay. Chờ 24 đến 48 giờ. Nếu không có phản ứng xảy ra thì bạn có thể yên tâm sử dụng.
  • Uống thuốc giảm đau. Bạn có thể tạm thời sử dụng các thuốc giảm đau Acetaminophen (Tylenol,…), Aspirin hoặc Ibuprofen để giúp giảm bớt sự khó chịu.

9. Các lựa chọn điều trị bệnh trĩ nội tại bệnh viện

Điều trị hoàn toàn phụ thuộc vào loại và mức độ nghiêm trọng của từng trường hợp

9.1. Phương pháp điều trị không phẫu thuật: Áp dụng điều trị bệnh trĩ giai đoạn 1 và 2

Có nhiều kỹ thuật không phẫu thuật có thể được sử dụng, như sau:

  • Thuốc dạng viên: có thể được kê đơn vì nó có thể làm dịu các triệu chứng liên quan đến bệnh trĩ nội.
  • Tiêm: tiêm vào vùng bị ảnh hưởng có thể làm giảm kích thước của chúng nhưng nên được thực hiện 2–4 tuần một lần để có kết quả tốt nhất.
  • Thắt dây cao su: có thể áp vào đầu búi trĩ, ngăn lưu lượng máu tới chúng cho đến khi rụng. Tuy nhiên, phương pháp điều trị như vậy chỉ được thực hiện dưới sự giám sát của bác sĩ chuyên khoa được đào tạo vì có nguy cơ nhiễm trùng và các tác dụng phụ liên quan khác.

9.2. Điều trị ngoại khoa: Thích hợp điều trị trĩ nội giai đoạn 3, 4

Cắt trĩ bằng laxer là một phương pháp khả phổ biến ngày nay
Cắt trĩ bằng laxer là một phương pháp khả phổ biến ngày nay
  • Phẫu thuật cắt trĩ truyền thống: có thể được sử dụng để loại bỏ các búi trĩ lớn và có vấn đề. Phương pháp này bao gồm việc cắt vào các mạch máu mà không làm tổn thương hậu môn. Bệnh nhân vẫn có thể điều chỉnh nhu động ruột sau khi phẫu thuật, và phương pháp này mang lại nhiều lợi ích lâu dài hơn so với các phương pháp điều trị khác. Tỷ lệ tái phát thấp khi được bác sĩ phẫu thuật chuyên khoa thực hiện. Đây là một hình thức điều trị thích hợp cho những người bị trĩ ngoại hoặc nội lớn đã bắt đầu nhô ra trực tiếp trực tràng.
  • Bấm kim trĩ bằng bấm kim PPH: chỉ thích hợp để điều trị bệnh trĩ nội có kích thước nhỏ hơn. Tuy nhiên, do hầu hết những người bị trĩ đều có xu hướng mắc cả trĩ nội và trĩ ngoại nên việc sử dụng thiết bị này không được phổ biến rộng rãi. Các bác sĩ phẫu thuật phải cực kỳ cẩn thận khi thực hiện thủ thuật này vì nếu vết rạch quá thấp và một số mô bên ngoài bị loại bỏ, nó có thể dẫn đến các vấn đề do vòng kim loại vĩnh viễn không đúng vị trí.
  • Cắt trĩ bằng laser: phẫu thuật có thể được sử dụng để điều trị các trường hợp trĩ ít nghiêm trọng hơn, do đó các mô nhô ra còn nhỏ. Nó bao gồm việc tập trung một chùm tia laser vào các mạch máu bị ảnh hưởng để phá vỡ chúng dần dần. Nó tương đối hiệu quả, nhưng khả năng cao là bệnh trĩ có thể tái phát về lâu dài.
  • Thắt động mạch trĩ có hướng dẫn bằng Doppler với sửa chữa lại hậu môn: chỉ có thể được sử dụng để điều trị trĩ nội nhỏ hơn. Phương pháp điều trị này dựa vào việc quét siêu âm được sử dụng để xác định chính xác vị trí của mỗi tĩnh mạch cung cấp máu cho búi trĩ. Điều này sau đó cho phép khâu tĩnh mạch đó diễn ra để cắt nguồn cung cấp máu. Có nguy cơ bệnh trĩ quay trở lại trong thời gian dài do sự lưu thông của các mạch máu hoặc do cơ thể thay thế các tĩnh mạch bị phá hủy.

Kết luận

Hiện nay bệnh trĩ nội ngày càng phổ biến, việc thăm khám chẩn đoán sớm và điều trị kịp thời sẽ giúp bạn rút ngắn thời gian điều trị và tránh những biến chứng nguy hiểm xảy ra. 

Bệnh trĩ nội [A-Z]: Nguyên nhân, triệu chứng, điều trị và phòng ngừa

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Chuyển lên trên