Đau rát hậu môn là biểu hiện của bệnh gì? Cách điều trị hiệu quả

Đau rát hậu môn là biểu hiện của bệnh gì?

Đau rát hậu môn là tình trạng có thể gặp ở bất kỳ ai, đặc biệt khi đi đại tiện hoặc khi đứng lên ngồi xuống. Tình trạng này có thể do nhiều nguyên nhân gây ra, không gây nguy hiểm tới sức khỏe nhưng làm cho người bệnh cảm thấy khó chịu, bất tiện trong sinh hoạt hàng ngày.

1. Đau rát hậu môn là gì?

Đau rát hậu môn là một tình trạng xảy ra khi bạn bị đau rát ở trong hậu môn hoặc vùng xung quanh hậu môn. Đây là một tình trạng phổ biến. Hầu hết các nguyên nhân gây tình trạng đau rát hậu môn là lành tính, tuy nhiên ở một số ít trường hợp cơn đau có thể dữ dội do ảnh hưởng tới nhiều dây thần kinh ở vùng quanh hậu môn.

Đau rát hậu môn có thể xảy ra trước, trong hoặc sau khi đi đại tiện. Bệnh tiến triển từ nhẹ đến đau dữ dội hơn theo thời gian, hạn chế sinh hoạt hàng ngày. Các nguyên nhân gây đau hậu môn phần lớn là đều dễ dàng chuẩn đoán và có thể điều trị được. Tuy nhiên, nếu cơn đau rát hậu môn không biến mất trong vòng 24 đến 48 giờ, bạn nên đến gặp bác sĩ ngay. Nếu bạn bị đau rát hậu môn kèm theo sốt, hãy đến phòng cấp cứu ngay lập tức.

2. Nguyên nhân gây ra đau rát hậu môn

Nguyên nhân của đau rát hậu môn có thể bao gồm:

  • Do vệ sinh kém, vi khuẩn tồn đọng trên da gây ngứa ngáy, đau rát ở hậu môn.
  • Mặc quần áo bó sát sẽ tạo ra những đường gờ và áp lực lên da, gây cảm giác khó chịu, khó chịu. Khi vận động, cơ thể sẽ tạo ra ma sát, kết hợp với mồ hôi tiết ra gây ra cảm giác đau rát, ngứa ngáy.
  • Do bị táo bón, người bệnh phải dùng sức rặn để đi đại tiện khiến các tĩnh mạch hậu môn bị giãn ra gây đau đớn.
  • Do ăn nhiều đồ cay, dầu mỡ khiến hệ tiêu hóa hoạt động kém, gây táo bón và khiến người bệnh đi đại tiện khó khăn, dẫn đến đi cầu ra máu, đau rát.

3. Các bệnh mắc phải khi bị đau rát hậu môn

Ngoài những nguyên nhân trên, đau rát hậu môn thường xuyên còn là dấu hiệu cảnh báo những căn bệnh được liệt kê dưới đây:

3.1. Bị tắc búi trĩ ngoại

Đây là tình trạng cục máu đông hình thành ở búi trĩ bên ngoài làm cản trở quá trình lưu thông của máu. Nếu các cục máu đông lớn, chúng có thể gây đau khi đi lại, ngồi hoặc đi đại tiện.

Cục máu đông có thể làm cho cơn đau ở hậu môn xuất hiện đột ngột và trở nên nặng hơn trong 48 giờ đầu tiên. Sau đó, chúng thường giảm dần trong vài ngày tới. Tình trạng chảy máu cũng có thể xuất hiện nếu búi trĩ bị hoại tử. Hầu hết các chuyên gia khuyên bạn nên phẫu thuật loại bỏ cục máu đông. Tiểu phẫu này có thể được thực hiện tại phòng khám hoặc bệnh viện với phương pháp gây tê tại chỗ.

Ngoài ra, các phương pháp điều trị không phẫu thuật bao gồm:

  • Tắm nước ấm (tắm sitz).
  • Thuốc giảm đau và thuốc làm mềm phân.

3.2. Đau rát hậu môn do táo bón

Táo bón là nguyên nhân tiếp theo gây ra tình trạng đau rát hậu môn. Những bệnh nhân bị táo bón mãn tính là đối tượng dễ mắc phải tình trạng này nhất.

Các triệu chứng khác ngoài đau rát hậu môn mà táo bón mang lại bao gồm:

  • Phình
  • Đau bụng
  • Buồn nôn
  • Đau rát hậu môn do co thắt các cơ trực tràng

Giống như các cơ khác, cơ của hậu môn và trực tràng cũng có thể bị co lại. Và điều này có thể khiến vùng hậu môn của bạn bị đau.

Cơn đau do co thắt hậu môn có thể kéo dài từ 1 đến vài phút. Một số nguyên nhân gây ra co thắt có thể là do giao hợp qua đường hậu môn, đi tiêu hoặc táo bón. Hoặc các cơn co thắt có thể không có lý do.

Ngoài việc gây đau, co thắt hậu môn còn kèm theo các triệu chứng như:

  • Đau trực tràng đột ngột.
  • Đau khi ngồi.

3.3. Rò hậu môn

Ống hậu môn là một ống ngắn được bao quanh bởi cơ ở cuối ruột già. Một vết rách ở niêm mạc của khu vực này được gọi là lỗ rò hậu môn. Đây là một tình trạng khá phổ biến, và thường bị nhầm lẫn với các bệnh lý khác, chẳng hạn như bệnh trĩ.

Hầu hết các vết nứt hậu môn không cần phẫu thuật. Tuy nhiên, rò hậu môn mãn tính thường khó điều trị hơn và phẫu thuật có thể là lựa chọn tốt nhất. Mục đích là làm giãn cơ vòng hậu môn, giảm đau, giảm co thắt, giúp vết nứt mau lành.

Đối với điều trị không phẫu thuật, mục đích là làm cho phân mềm và không thành khuôn. Một số biến pháp có thể áp dụng trong các trường hợp này:

  • Chế độ ăn uống giàu chất xơ.
  • Thuốc làm mềm phân không kê đơn.
  • Ngâm mình trong bồn nước ấm (bồn nước ấm) từ 10 đến 20 phút, vài lần mỗi ngày.
  • Một số loại thuốc khác.

3.4. Áp xe và rò hậu môn

Áp xe là tình trạng nhiễm trùng có mủ gần hậu môn hoặc trực tràng. Hầu hết trong các trường hợp, áp xe được điều trị bằng phẫu thuật.

Đường rò là một đường hầm hình thành dưới da (nối các tuyến bị tắc, nhiễm trùng với vùng da gần hậu môn). Phẫu thuật thường là cần thiết và khá đơn giản. Tuy nhiên, trong những trường hợp phức tạp hơn, một ca phẫu thuật có thể là không đủ.

3.5. Nhiễm nấm hoặc bệnh lây truyền qua đường tình dục

Những người mắc các bệnh lây truyền qua đường tình dục (STDs) như lậu, herpes, giang mai, HPV, HIV / AIDS… có thể bị đau rát hậu môn từ nhẹ đến nặng. Cơn đau này không phải lúc nào cũng liên quan đến việc đi tiêu và có thể kèm theo chảy máu, tiết dịch và ngứa hậu môn.

Điều trị STDs bao gồm thuốc kháng sinh (tại chỗ hoặc đường uống), thuốc kháng vi-rút và thuốc kháng nấm.

3.6. Ung thư hậu môn

Các khối u cũng có thể gây đau. Tuy nhiên, tin tốt là hầu hết các trường hợp đau rát hậu môn không phải là ung thư. Nếu bạn bị đau do ung thư, nó có thể kèm theo:

  • Tiêu chảy ra máu.
  • Sờ thấy khối ở hậu môn.
  • Thay đổi thói quen đại tiện (tiêu chảy, táo bón, tiêu chảy xen kẽ với táo bón, …).

Nếu bạn bị đau hoặc chảy máu hậu môn kéo dài hoặc nặng hơn, hãy đến gặp bác sĩ càng sớm càng tốt.

Điều trị ung thư hậu môn bao gồm: hóa trị, xạ trị và phẫu thuật.

4. Cách điều trị đau rát hậu môn

Như đã nói ở trên, đau rát hậu môn có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân, bệnh lý mỗi nguyên nhân lại có cách điều trị khác nhau nên bạn cần xác định chính xác nguyên nhân gây ra triệu chứng này rồi mới tiến hành điều trị.

Việc điều trị đau rát hậu môn cũng cần được chẩn đoán bằng khám trực tràng để chẩn đoán hội chứng hậu môn trực tràng, khám hậu môn trực tràng để tìm sa búi trĩ, chụp Xquang, kiểm tra hậu môn trực tràng, chụp MRI nếu phát hiện khối u bất thường.

Tùy theo nguyên nhân mà bác sĩ sẽ đưa ra phương pháp điều trị hiệu quả. Hiện nay, các phương pháp chữa đau rát hậu môn thường được áp dụng là:

4.1. Điều trị nội khoa

Sử dụng thuốc kết hợp với thay đổi thói quen sinh hoạt hàng ngày. Các bác sĩ sẽ xem xét nguyên nhân để đưa ra loại thuốc phù hợp, các loại thuốc thường dùng là kháng sinh, kháng viêm, chống táo bón, thuốc bổ hậu môn, một số loại thuốc làm mềm phân, bổ sung chất xơ để giảm đau rát khi đi đại tiện, một số loại kem không kê đơn, thuốc mỡ để giảm đau.

Sử dụng thuốc trong điều trị giảm đau, làm mềm phân,…
Sử dụng thuốc trong điều trị giảm đau, làm mềm phân,…

4.2. Điều trị ngoại khoa

Áp dụng cho những trường hợp trĩ nặng, rò hậu môn, ung thư hậu môn… Bác sĩ sẽ căn cứ vào tình trạng để chỉ định phương pháp phẫu thuật phù hợp. Hiện nay, để phẫu thuật các bệnh lý hậu môn, kỹ thuật xâm lấn tối thiểu HCPT thường được sử dụng. Đây là phương pháp hiệu quả, ít đau, ít xâm lấn, phục hồi nhanh, hạn chế biến chứng.

4.3. Điều trị đau rát hậu môn không dùng thuốc

Những cơn đau rát hậu môn chắc chắn sẽ khiến người bệnh vô cùng khó chịu. Để giảm các triệu chứng này, cùng với phác đồ điều trị, bạn có thể áp dụng các cách chữa tại nhà sau:

4.3.1. Chữa đau rát hậu môn bằng tỏi

Tỏi không chỉ là nguyên liệu nhà bếp mà còn có mặt trong nhiều bài thuốc chữa bệnh trĩ và nhiều loại bệnh khác nhau. Đặc biệt, dùng tỏi chữa đau rát vùng hậu môn cũng được nhiều người biết đến.

Cách làm:

  • Chuẩn bị vài nhánh tỏi tươi, bóc vỏ đập dập lấy nước cốt.
  • Vệ sinh sạch sẽ hậu môn, dùng khăn lau khô.
  • Dùng bông y tế thấm nước cốt tỏi rồi thoa trực tiếp lên vùng hậu môn bị viêm nhiễm
  • Để bông y tế khoảng 15-20 phút cho tinh chất tỏi hấp thụ hoàn toàn vào da
Tỏi giúp chữa đau rát hậu môn
Tỏi giúp chữa đau rát hậu môn

4.3.2. Chữa đau rát hậu môn bằng nha đam

Nha đam có thể làm dịu cơn đau rát cũng như chữa lành các tổn thương trên da. Nó cũng giúp cải thiện một số triệu chứng đi kèm khác như viêm nhiễm hoặc đau rát ở hậu môn.

Ngoài ra, các thành phần vitamin và khoáng chất trong gel nha đam còn giúp kích thích phục hồi một số tế bào bị tổn thương, có tác dụng chống nhiễm trùng, kháng khuẩn giúp hạn chế tình trạng sưng tấy hay viêm nhiễm khi bạn gãi ngứa quá nhiều.

Cách làm:

  • Lấy 1 lá nha đam lớn, rửa sạch và gọt bỏ lớp vỏ bên ngoài.
  • Dùng dao tách phần thịt trong suốt bên trong
  • Vệ sinh và lau khô hậu môn rồi dùng nha đam đắp lên
  • Giữ nguyên khoảng 15 phút rồi rửa sạch với nước.

4.3.3. Giảm đau rát hậu môn bằng rau diếp cá

Dùng rau diếp cá cũng là một cách chữa đau rát vùng hậu môn tại nhà. Nguyên nhân là do rau diếp cá có khả năng giúp giảm nhanh các cơn đau và mất mát ở vùng hậu môn.

Cách làm:

  • Chuẩn bị 1 nắm lá diếp cá, rửa sạch và lau khô.
  • Đun sôi lá diếp cá với khoảng 500 ml nước rồi dùng nước này để xông hơi vùng hậu môn.
  • Xông hơi khoảng 10 phút cho rồi dùng nước này để rửa hậu môn.

Bạn cũng có thể dùng nước ép lá diếp cá để tăng thêm hiệu quả. Khi chữa đau rát hậu môn tại nhà, bạn cần duy trì để có hiệu quả tốt nhất.

Xem thêm: “Bật mí” 5 cách chữa bệnh trĩ bằng rau diếp cá tại nhà

4.3.4. Lá trầu không giúp giảm đau rát hậu môn

Lá trầu không có lẽ không còn quá xa lạ với nhiều người. Bởi theo dân gian, loại lá này có tính ấm, vị cay nồng có tác dụng kháng viêm, diệt khuẩn rất hiệu quả. Thích hợp cho những người đang bị trĩ, táo bón gây đau rát hậu môn, khó chịu.

Trong 100g lá trầu không có 2,4% tinh dầu phenol. Chất này có tác dụng cầm máu, sát trùng, tạo cơ hội cho búi trĩ co lại. Dùng lá trầu không để chữa đau rát hậu môn tại nhà là biện pháp được nhiều người bệnh áp dụng. Các hoạt chất trong lá trầu không giúp cải thiện nhiều vấn đề mà người bệnh trĩ, táo bón đang gặp phải.

Cách làm:

  • Hái một nắm lá trầu không, rửa sạch rồi ngâm vài phút với nước muối pha loãng. Rửa sạch lá trầu không với nước sạch, sau đó lau khô.
  • Giã nát lá trầu không với một chút muối.
  • Lọc lấy nước cốt, sau đó lấy tăm bông y tế thoa lên vùng trĩ và vùng hậu môn bị đau.
  • Phần bã có thể dùng để đắp lên vùng da xung quanh hậu môn.
  • Giữ nó trong 20 phút, sau đó rửa lại bằng nước sạch.

Có thể thực hiện ngày 1-2 lần, kiên trì để giảm đau rát hậu môn.

4.3.5. Cải thiện tình trạng đau rát hậu môn bằng lá bỏng

Lá bỏng được nhiều người sử dụng để cải thiện các triệu chứng do bệnh trĩ gây ra. Chẳng hạn như ngứa ngáy, đau rát hậu môn,… Đây là bài thuốc dân gian nên người bệnh có thể áp dụng tại nhà. Tuy nhiên, bạn phải kiên trì thực hiện thì mới có kết quả tốt nhất.

Theo y học hiện đại, loại cây này có chứa các chất như axit fumaric, axit isoxitric, axit xitric, axit malic,… Chúng đều là những thành phần có tác dụng tốt cho hệ tiêu hóa. Đặc biệt, chất bryophyllin trong lá bỏng giúp kháng viêm hiệu quả, đồng thời giúp kháng khuẩn, khắc phục nhiều triệu chứng của bệnh trĩ.

Cách làm:

  • Dùng 6g lá bỏng kết hợp với 6g kim tiền thảo.
  • Các nguyên liệu rửa sạch, ngâm qua nước muối pha loãng vài phút rồi để ráo.
  • Cho sò điệp và thạch vào nồi đun khoảng 20 phút.
  • Phần nước thu được dùng để uống ấm để hỗ trợ điều trị đau rát hậu môn

Thực hiện cách giảm đau rát hậu môn này thường xuyên, kiên trì cho đến khi tình trạng bệnh được cải thiện.

Giảm đau rát hậu môn bằng lá cây bỏng
Giảm đau rát hậu môn bằng lá cây bỏng

5. Đau rát hậu môn cần thăm khám bác sĩ khi nào?

Tình trạng đau rát hậu môn do nhiều nguyên nhân gây ra nên bạn cần khắc phục bằng cách thăm khám bác sĩ chuyên khoa càng sớm càng tốt. Đau rát hậu môn có thể trở nên nghiêm trọng hơn, bạn nên đến bệnh viện nếu nhận thấy các triệu chứng sau:

  • Hậu môn tiết nhiều dịch nhầy hoặc mủ
  • Cơn đau diễn ra thường xuyên và liên tục khiến bạn ngồi hoặc đi lại khó khăn.
  • Có dấu hiệu mất nước không?
  • Sốt cao, mệt mỏi, mất tập trung, ớn lạnh, chóng mặt, ngất xỉu
  • Chảy máu ở vùng hậu môn hoặc trực tràng
  • Triệu chứng đau sau nhiều ngày không cải thiện

Nếu có dấu hiệu bất thường hãy liên hệ với bác sĩ chuyên khoa vì cơ địa mỗi người khác nhau, các triệu chứng sẽ không giống nhau.

6. Cách phòng ngừa tình trạng đau rát hiệu quả tại nhà

Ngoài cách chữa đau rát hậu môn càng sớm càng tốt, người bệnh có thể áp dụng một số cách phòng ngừa, chữa trị tạm thời triệu chứng này bằng cách:

6.1. Rèn luyện thói quen sinh hoạt hàng ngày

  • Mặc quần áo rộng rãi, thoải mái để ngăn ngừa kích ứng hậu môn
  • Thay vì dùng giấy vệ sinh, bạn có thể rửa hậu môn bằng nước lạnh hoặc ấm sau mỗi lần đi tiêu.
  • Nếu tham gia các môn thể thao như đạp xe hoặc cưỡi ngựa nên mặc đồ bảo hộ
  • Sau mỗi giờ làm việc, bạn nên đứng lên vận động, đi bộ khoảng 10 phút sẽ giảm áp lực cho hậu môn và các dây thần kinh hậu môn.
  • Không nên rặn mạnh mỗi khi đi vệ sinh, tập thói quen đi đại tiện vào một khung giờ nhất định và không nên ngồi đại tiện quá lâu.
  • Thường xuyên tập thể dục, vừa tốt cho sức khỏe, vừa nâng cao sức đề kháng
  • Để cơ thể có thời gian nghỉ ngơi, tránh căng thẳng, stress ảnh hưởng đến quá trình chữa bệnh

6.2. Có một chế độ ăn uống hợp lý hàng ngày

Chế độ ăn uống cũng là một trong những yếu tố quan trọng quyết định đến tình trạng bệnh hậu môn. Bạn nên xây dựng một chế độ ăn uống cân bằng bằng cách:

  • Nên ăn những thực phẩm chứa nhiều chất xơ như: rau xanh, các loại đậu, gạo lứt, rau xanh, khoai lang, hoa quả, trái cây… (những loại giàu kali: chuối, đu đủ,…)
  • Uống nhiều nước mỗi ngày, ít nhất từ ​​1,5 đến 2 lít nước, có thể uống nước trái cây, sinh tố, nước ép trái cây
  • Không ăn thức ăn chế biến sẵn, thức ăn chứa nhiều dầu mỡ từ động vật
  • Không ăn nhiều đồ cay, nóng
  • Không sử dụng các chất kích thích như: rượu, bia, thuốc lá, cà phê, chất chua…
  • Nên nhai kỹ, ăn nhạt, chia thành nhiều bữa, không nên ăn quá no vào buổi tối
Xây dựng chế độ ăn uống lành mạnh là biện pháp hàng đầu giúp giảm táo bón
Xây dựng chế độ ăn uống lành mạnh là biện pháp hàng đầu giúp giảm táo bón

7. Kết luận

Đau rát hậu môn gây không chỉ gây ảnh hưởng đến cuộc sống hàng ngày của người bệnh mà còn có thể dấu hiệu của các bệnh lý nguy hiểm. Hãy thay đổi thói quen ăn uống sinh hoạt hàng ngày để giúp phòng tránh, làm giảm tiến triển của bệnh. Chúc các bạn sớm khỏi bệnh.

Bài viết liên quan:

Bệnh trĩ nội độ 1 [A-Z]: Nguyên nhân, triệu chứng và cách điều trị bệnh

Bệnh lòi đom là gì? Nguyên nhân và cách điều trị hiệu quả

Người bị táo bón nên ăn gì, kiêng gì để khắc tình trạng này?

Đau rát hậu môn là biểu hiện của bệnh gì? Cách điều trị hiệu quả

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Chuyển lên trên