Nguyên nhân gây ngứa hậu môn và phương pháp điều trị hiệu quả

Ngứa hậu môn: Nguyên nhân và cách điều trị

Ngứa hậu môn là một tình trạng phổ biến xảy ra ở hoặc xung quanh hậu môn. Đây cũng là một trong những căn bệnh thầm kín mà nhiều người mắc phải nhưng ngại chia sẻ. Có nhiều nguyên nhân dẫn đến tình trạng này như mắc các bệnh ngoài da, thói quen vệ sinh hay chế độ ăn uống. Hãy cùng tìm hiểu những chia sẻ dưới đây để hiểu thêm về tình trạng này.

1. Ngứa hậu môn là gì?

Ngứa hậu môn là kết quả của tình trạng kích ứng vùng da mỏng manh xung quanh hậu môn, ống hậu môn hoặc cơ quan sinh dục ngoài gần hậu môn dẫn tới hiện tượng ngứa ngáy, khó chịu. Ngứa hậu môn có thể do nhiều nguyên nhân khác nhau nhưng hầu hết mọi người mắc tình trạng này đều gặp phải là cảm giác nóng và rát xung quanh hậu môn.

Bệnh nhân bị ngứa hậu môn thường có các biểu hiện như:

  • Vùng da xung quanh hậu môn tấy đỏ, ngứa ngáy khó chịu.
  • Trên da xuất hiện các vết xước do cọ xát.
  • Các cơn ngứa sẽ xuất hiện với cường độ và tần suất cao hơn vào ban đêm.
  • Khu vực bị ảnh hưởng có thể có dấu hiệu nhiễm trùng.
Ngứa hậu môn gây nên tình trạng khó chịu
Ngứa hậu môn gây nên tình trạng khó chịu

2. Nguyên nhân gây nên tình trạng ngứa hậu môn

Nguyên nhân cụ thể gây ra tình trạng này vẫn chưa được xác định. Tuy nhiên, theo nghiên cứu, bệnh có thể do những nguyên nhân sau:

2.1. Vệ sinh sau khi đi đại tiện

Nếu bạn vệ sinh không sạch sẽ sau khi đi đại tiện, những gì còn sót lại trên hậu môn  có thể là nguyên nhân dẫn tới tình trạng ngứa và rát. Nhẹ nhàng lau khu vực này bằng giấy vệ sinh sạch, không mùi, không màu.

2.2. Chế độ ăn uống

Nếu bạn uống cà phê, bạn dễ bị ngứa hậu môn vì cà phê có thể làm lỏng các cơ hậu môn, cho phép phân đi ra ngoài và dẫn đến ngứa. Các loại thực phẩm khác có thể gây kích ứng hoặc ngứa hậu môn bao gồm:

  • Trà và nước ngọt coca cola
  • Nước tăng lực và bia
  • Sô cô la và các loại hạt
  • Trái cây chua và cà chua
  • Thực phẩm cay
  • Các sản phẩm sữa

2.3. Tiêu chảy mãn tính

Việc đi ngoài quá thường xuyên cùng với việc lau, rửa làm cho hậu môn của bạn trở nên nhạy cảm, bị kích ứng. Đây cũng là một trong những nguyên nhân gây ngứa hậu môn.

2.4. Đồ lót

Nếu bạn mặc đồ lót quá chật hoặc đồ lót quá dày, không thông thoáng có thể dẫn tới tình trạng ẩm ướt ở vùng hậu môn. Chuyển sang quần lót vừa vặn với cơ thể và được làm bằng chất liệu thoáng khí, thấm hút tốt hơn. Hãy thay quần lót hàng ngày hoặc bất cứ khi nào quần lót bị ẩm, như sau khi tập thể dục. Lưu ý khi giặt bạn nên giặt đồ lót bằng nước tẩy vết bẩn không có mùi thơm.

2.5. Làm sạch “quá mức”

Lau quá mạnh có thể gây ngứa hoặc khiến tình trạng bệnh trở nên trầm trọng hơn. Không sử dụng xà phòng, nước nóng, bột, nước hoa hoặc chất khử mùi vì chúng có thể phá hủy lớp dầu bảo vệ da ở khu vực nhạy cảm này.

Ngứa hậu môn có thể do các vấn đề khi làm sạch hậu môn sau khi đi đại tiện
Ngứa hậu môn có thể do các vấn đề khi làm sạch hậu môn sau khi đi đại tiện

3. Ngứa hậu môn là biểu hiện của bệnh gì?

Nếu người bệnh nhận thấy ngứa hậu môn kèm theo các triệu chứng khác như đau rát ở vùng hậu môn. Những triệu chứng này khiến người bệnh cảm thấy khó chịu và có thể là cảnh báo của các bệnh lý về sức khỏe như bệnh trĩ, bệnh nứt kẽ hậu môn,…

3.1. Ngứa hậu môn do bệnh trĩ

Đối với bệnh nhân mắc bệnh trĩ, các tĩnh mạch trĩ xuất hiện ở vùng hậu môn, mỗi khi đi đại tiện búi trĩ sẽ lòi ra ngoài khiến vùng hậu môn ẩm ướt và gây viêm nhiễm vùng hậu môn. Khi các búi trĩ này di chuyển còn dễ dẫn tới trầy xước hậu môn, kiến tình trạng viêm nhiễm nặng hơn, tạo cảm giác ngứa ngáy cho người bệnh trĩ.

3.2. Ngứa hậu môn do nứt kẽ hậu môn

Hậu môn bị nứt sẽ có biểu hiện sưng tấy và tụ máu do ống hậu môn bị viêm nhiễm, khi đó vùng viêm nhiễm sẽ bắt đầu lan rộng ra xung quanh.

Tình trạng viêm nhiễm sẽ trở nên nặng hơn, ngứa ngáy hơn, khó chịu hơn khi lượng mủ tiết ra ở tầng sinh môn kết hợp với môi trường có nhiệt độ, độ ẩm cao như ở vùng hậu môn.

3.3. Ngứa vùng hậu môn do nhiễm giun

Nhiễm giun là nguyên nhân phổ biến gây ngứa hậu môn, đặc biệt là ở trẻ em bị giun kim. Trong thời kỳ sinh sản, giun kim thường bơi đến hậu môn để chui ra ngoài đẻ trứng, dẫn đến cảm giác ngứa ngáy vùng hậu môn. Người bệnh cần chú ý vệ sinh và điều trị đúng cách để không làm trứng giun đi lạc vào bên trong bộ phận sinh dục, ảnh hưởng xấu đến sức khỏe của bản thân.

3.4. Nhiễm trùng

Nhiễm trùng nấm men ở hậu môn cũng có thể gây ngứa. Ngoài ra, một số vi khuẩn cũng gây ngứa ở hậu môn như nhiễm khuẩn tụ cầu do vi khuẩn tụ cầu hoặc liên cầu gây ra các nốt mẩn đỏ, ngứa ngáy quanh hậu môn.

3.5. Ghẻ

Bệnh ghẻ là một bệnh ngoài da phổ biến, dễ lây lan, do một loại côn trùng ký sinh trên da, có tên là Sarcoptes scabiei gây ra. Cái ghẻ cái ký sinh ở lớp sừng của biểu bì, ban đêm đào hang, ban ngày đẻ trứng. Mọi người thường bị ghẻ khi tiếp xúc qua da như ngủ chung giường, dùng chung quần áo, tiếp xúc da kề da khi quan hệ tình dục. Dùng chung quần áo, khăn tắm và giường chiếu cũng có thể lây bệnh ghẻ.

3.6. Bệnh vẩy nến

Khi mắc bệnh vẩy nến vùng da xung quanh hậu môn bị ửng đỏ nhưng không đóng vảy, rất ngứa và đau khi đi đại tiện. Các tình trạng da khác, bao gồm bệnh chàm và viêm da tiết bã, cũng có thể gây ngứa hậu môn.

3.7. Thuốc kháng sinh

Khi bạn dùng thuốc kháng sinh để điều trị nhiễm trùng, nó cũng có thể giết chết các vi khuẩn tốt sống trong ruột của bạn, làm mất cân bằng hệ vi sinh đường ruột sẽ dẫn đến tiêu chảy hoặc bạn dễ bị nhiễm nấm khi đang dùng thuốc kháng sinh. Bạn có thể ăn sữa chua hoặc uống bổ sung probiotic để giải quyết tình trạng mất cân bằng này.

Triệu chứng này gặp ở nhiều bệnh khác nhau nên nếu tình trạng ngứa ngáy không cải thiện thì bạn nên đi khám để tìm ra nguyên nhân chính xác và đưa ra phương pháp điều trị phù hợp.

4. Cách điều trị tình trạng ngứa hậu môn

Thông thường việc điều trị tập trung vào việc thiết lập và duy trì thói quen vệ sinh hậu môn thích hợp. Nếu nguyên nhân thứ phát được tìm thấy, việc điều trị sẽ tùy thuộc vào tình trạng cụ thể. Do đó, người bệnh nên đi khám để tìm ra cách chữa trị tốt nhất. Từ đó, bác sĩ có thể đưa ra phương án điều trị phù hợp và hiệu quả nhất.

Mục tiêu của việc điều trị ngứa hậu môn là làm giảm các triệu chứng ngứa ngáy, khó chịu trên da. Đối với tình trạng ngứa hậu môn không rõ nguyên nhân, việc điều trị ngứa hậu môn thường bắt đầu bằng các biện pháp giảm kích ứng và chấn thương vùng quanh hậu môn. Điều trị ngứa hậu môn bao gồm các phương pháp như:

4.1. Sử dụng thuốc

Thuốc bôi: Sử dụng các loại kem bôi và thuốc mỡ có đặc tính kháng khuẩn và kháng nấm có thể giúp giảm ngứa và kích ứng ở hậu môn. Có thể bôi kem hoặc thuốc mỡ hai hoặc ba lần vào vùng bị ảnh hưởng mỗi ngày. Sau đó, người bệnh phải giữ vệ sinh vùng hậu môn khô ráo, sạch sẽ. Bôi thuốc mỡ giúp làm mềm da và giữ ẩm. Phương pháp này nên được áp dụng sau mỗi lần đi tiêu và buổi tối. Sử dụng theo phác đồ điều trị và hướng dẫn của bác sĩ.

Thuốc uống: Thuốc kháng sinh hoặc thuốc chống nấm có thể được bác sĩ kê đơn nếu phát hiện nhiễm trùng.

Sử dụng thuốc khi ngứa hậu môn do nấm hoặc bị nhiễm trùng
Sử dụng thuốc khi ngứa hậu môn do nấm hoặc bị nhiễm trùng

4.2. Điều trị theo kinh nghiệm dân gian

Các cách chữa ngứa hậu môn theo kinh nghiệm dân gian thường được áp dụng cho những trường hợp ngứa hậu môn nhẹ mà nguyên nhân chủ yếu là do sinh lý. Dưới đây là một số cách chữa ngứa hậu môn hiệu quả mà người bệnh có thể tham khảo:

4.2.1. Chữa ngứa hậu môn bằng lá nha đam

Lá nha đam chứa nhiều khoáng chất và vitamin không chỉ giúp làm đẹp da mà còn có tác dụng kháng viêm, làm dịu da, giảm ngứa nhanh chóng.

Cách làm: Lấy một lá lô hội, rửa sạch, gọt vỏ và lấy phần gel bên trong.

Vệ sinh hậu môn sạch sẽ, dùng khăn mềm hoặc giấy thấm khô nhẹ nhàng sau đó bôi gel nha đam lên, để khoảng 15 phút rồi rửa sạch lại với nước.

4.2.2. Chữa ngứa hậu môn bằng tỏi

Trong thành phần dinh dưỡng của tỏi có nhiều chất kháng sinh tự nhiên, có tác dụng sát khuẩn, tiêu viêm.

Cách làm: Dùng vài nhánh tỏi bóc vỏ, rửa sạch rồi giã nát.

Vệ sinh sạch sẽ hậu môn, dùng tăm bông y tế nhúng vào nước cốt tỏi sau đó bôi trực tiếp lên hậu môn có thể để qua đêm làm giảm tình trạng ngứa hiệu quả hơn.

4.2.3. Chữa ngứa hậu môn bằng giấm táo

Giấm táo có chứa axit citric tự nhiên có tác dụng sát khuẩn, tiêu viêm, ngăn ngừa nhiễm trùng và giảm ngứa hiệu quả.

Cách làm: Lấy 1 ml giấm táo pha với 10 ml nước, nhúng bông gòn vào dung dịch này rồi chấm lên hậu môn, hoặc có thể pha loãng giấm táo theo tỷ lệ 1:10 để ngâm hậu môn giúp giảm ngứa, chống viêm rất hiệu quả.

4.2.4. Chữa ngứa hậu môn bằng rau diếp cá

Dùng rau diếp cá được xem là cách chữa ngứa hậu môn tại nhà đơn giản mà hiệu quả. Rau diếp cá có vị chua, tính mát không chỉ có tác dụng thanh nhiệt, giải độc mà còn có tác dụng tiêu viêm, sát trùng. Rau diếp cá được dùng để giảm ngứa hậu môn hoặc một số triệu chứng khác ở cơ quan này như đau, sưng tấy, tiết dịch, chảy máu hậu môn…

Cách làm: Rửa sạch lá diếp cá tươi rồi cho vào ấm đun sôi với khoảng 500ml nước, sau đó dùng nước này để rửa hậu môn hàng ngày.

Xem thêm: “Bật mí” 5 cách chữa bệnh trĩ bằng rau diếp cá tại nhà

5. Cách phòng tránh tình trạng ngứa hậu môn

Phòng ngừa tình trạng ngứa hậu môn chủ yếu là thói quen tắm rửa cẩn thận, giữ cho vùng kín sạch sẽ, khô ráo, thoáng mát, tránh để da bị kích ứng thêm.

Còn nếu bạn đang gặp tình trạng ngứa hậu môn, hãy thử các biện pháp tự chăm sóc như sau:

  • Làm sạch khu vực hậu môn nhẹ nhàng. Chú ý làm sạch khu vực hậu môn một cách nhẹ nhàng bằng nước thường hoặc xà phòng nhẹ mỗi ngày một lần. Tránh kỳ cọ, chà xát mạnh.
  • Nếu bạn bị phân lỏng hoặc tiêu chảy, hãy lau khu vực xung quanh hậu môn bằng bông gòn ẩm hoặc giấy mềm. Cũng có thể đắp một miếng bông ẩm hoặc khô vào bên ngoài hậu môn.
  • Đừng gãi. Gãi càng làm kích ứng da của bạn. Để giảm khó chịu khi bị ngứa bặn có thể chườm một miếng gạc ẩm ở nhiệt độ phòng lên khu vực này hoặc ngâm mình trong bồn nước ấm với bột yến mạch. Giữ móng tay ngắn và đeo găng tay cotton khi ngủ để tránh gãi.
  • Mặc đồ lót cotton màu trắng không bó sát. Điều này giúp giữ cho khu vực hậu môn luôn khô ráo, tránh ẩm ướt. Thêm vào đó, việc tránh mặc quần áo quá vì chúng có thể chà xát lên vùng hậu môn bị tổn thương.
  • Tránh các chất gây kích ứng. Tránh tắm sau bồn tắm, chất khử mùi âm đạo, xà phòng thơm hoặc mạnh và khăn ẩm.
  • Thay đổi chế độ ăn uống của bạn. Cắt giảm hoặc tránh cà phê, cola, rượu, trái cây họ cam quýt, sô cô la, thức ăn cay, cà chua và thức ăn có thể gây tiêu chảy. Tránh lạm dụng thuốc nhuận tràng.
  • Bôi thuốc mỡ hoặc gel. Bảo vệ vùng da bị ảnh hưởng khỏi độ ẩm bằng cách thoa một lớp mỏng thuốc mỡ kẽm oxit (Desitin, Balmex) hoặc dầu dưỡng ẩm (Vaseline). Nếu cần, thoa kem hydrocortisone 1% 2-3 lần một ngày trong thời gian ngắn để giảm các triệu chứng.
  • Duy trì đi tiêu đều đặn, ổn định. Nếu bị tiêu chảy dẫn tới việc đi đại tiện thường xuyên là vấn đề, thì có thể bổ sung dần chất xơ vào chế độ ăn uống. Một chất bổ sung chất xơ như: psyllium (Metamucil) và methylcellulose (Citrucel).

6. Kết luận

Ngứa hậu môn ảnh hưởng không nhỏ đến sức khỏe và chất lượng cuộc sống hàng ngày. Hi vọng những thông tin trên đây có thể giúp bạn làm cải thiện các triệu chứng và ngăn chặn được tình trạng khó chịu này.

Bài viết liên quan:

Đi ngoài ra máu: Nguyên nhân, triệu chứng, cách điều trị và phòng ngừa

Nguyên nhân gây ngứa hậu môn và phương pháp điều trị hiệu quả

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Chuyển lên trên