Nứt kẽ hậu môn là gì? Nguyên nhân gây bệnh và cách điều trị

Nứt kẽ hậu môn là gì? Nguyên nhân gây bệnh và cách điều trị

Nứt kẽ hậu môn là căn bệnh phổ biến xảy ra ở hậu môn, trực tràng làm người bệnh cảm thấy khó chịu, ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống và công việc. Nếu không được điều trị kịp thời, bệnh có thể gây biến chứng như viêm hậu môn, áp xe hậu môn, rối loạn chức năng hậu môn,… Cùng đọc bài viết sau để hiểu thêm về bệnh nứt kẽ hậu môn nhé!

1. Nứt kẽ hậu môn là gì?

Nứt kẽ hậu môn là một vết rách nhỏ hoặc vết loét ở da ngay bên trong hậu môn. Nứt kẽ hậu môn thường gây đau và có máu trong phân. Tuy nhiên, nứt kẽ hậu môn có thể tự khỏi bằng một số biện pháp khắc phục đơn giản tại nhà. Nếu tình trạng nghiêm trọng hơn, bạn cần đi khám để được điều trị hiệu quả.

Nứt kẽ hậu môn hình thành ở da ngay bên trong hậu môn và thường xuất hiện ở phía sau. Đôi khi, các vết nứt cũng xuất hiện trước hậu môn hoặc ở các vị trí khác nhau cùng một lúc. Nếu bạn mắc một bệnh lý nào đó có thể gây ra các vết nứt ở hậu môn, chẳng hạn như bệnh Crohn, các vết nứt có thể xuất hiện xung quanh hậu môn.

Bệnh nứt kẽ hậu môn thường có hai giai đoạn:

  • Giai đoạn 1: Nứt kẽ hậu môn cấp tính là một vết nứt nhỏ, nông với tình trạng viêm nhẹ và không kéo dài quá 6 tuần. Người bệnh cảm thấy đau nhức và ảnh hưởng đến sinh hoạt hàng ngày. Tuy nhiên, giai đoạn này có thể chữa khỏi hoàn toàn, hạn chế chuyển sang tình trạng mãn tính.
  • Giai đoạn 2: Khi các vết nứt hậu môn kéo dài hơn 6 tuần, chúng sẽ trở thành mãn tính, tạo ra các vết nứt sâu và rộng hơn. Người bệnh sẽ cảm thấy chuột rút khó chịu và mệt mỏi trong thời gian dài.

Đây là một tình trạng khá phổ biến. Các cuộc khảo sát cho thấy cứ 10 người thì có khoảng 1 người từng bị nứt hậu môn trong đời. Bất cứ ai cũng có thể gặp phải tình trạng này, kể cả trẻ em, nhưng phần lớn tình trạng nứt hậu môn xảy ra ở những người từ 15–40 tuổi.

2. Nguyên nhân gây nứt kẽ hậu môn

Hầu hết những người mắc bệnh nứt kẽ hậu môn đều không tìm ra nguyên nhân cụ thể. Các chuyên gia thường nghĩ rằng tổn thương ống hậu môn là kết quả của việc phân quá cứng hoặc căng khi đi tiêu. Các cơ xung quanh hậu môn (cơ vòng trong) bị co thắt và co lại làm giảm lượng máu đến vùng hậu môn, khiến các vết nứt khó lành. Nhu động ruột tăng lên sẽ khiến các vết nứt tái phát hoặc nặng hơn. Một số nguyên nhân phổ biến cần cảnh giác như

2.1. Do chế độ ăn uống không khoa học và hợp lý

Chế độ ăn uống ít chất xơ, uống ít nước, dinh dưỡng kém, thiếu chất gây khó khăn cho quá trình tiêu hóa của ruột, đại tràng và hậu môn là một trong những nguyên nhân gây nứt kẽ hậu môn

Tình trạng thiếu chất xơ, thiếu nước lâu ngày sẽ gây khó khăn, khó cử động khi bài tiết, người bệnh phải dùng sức gây áp lực lên hậu môn khi đẩy ra ngoài đột ngột sẽ gây rách, nứt hậu môn, thậm chí còn làm chảy máu hậu môn.

2.2. Những thói quen xấu khi đi đại tiện

Thói quen đi đại tiện không đúng cách cũng là nguyên nhân gây bệnh nứt kẽ hậu môn.

Theo các chuyên gia, hầu hết những người mắc bệnh nứt kẽ hậu môn thường có thói quen nhịn đại tiện hoặc ngồi quá lâu trên bồn cầu để làm các công việc khác như đọc báo, hút thuốc, nhìn điện thoại. Điều này khiến vùng hậu môn phải chịu áp lực quá lâu và lâu ngày, người bệnh không tập trung đi vệ sinh, máu ở hậu môn không lưu thông tốt, vệ sinh hậu môn không sạch sẽ khiến vi khuẩn phát sinh gây nhiễm trùng. Tình trạng viêm và nhiễm trùng mãn tính dẫn đến nứt kẽ hậu môn.

Sử dụng điện thoại khi đi đại tiện làm tăng nguy cơ mắc các bệnh về hậu môn
Sử dụng điện thoại khi đi đại tiện làm tăng nguy cơ mắc các bệnh về hậu môn

2.3. Do mắc bệnh trĩ lâu ngày

Bệnh trĩ là nguyên nhân dẫn đến bệnh nứt kẽ hậu môn do các búi trĩ, các búi trĩ phát triển lớn và lòi ra ngoài hậu môn gây đau đớn, vướng víu và viêm nhiễm gây ra các vết nứt hậu môn.

2.4. Do chấn thương hậu môn

Việc thực hiện các thủ thuật ở hậu môn như cắt trĩ, khâu tầng sinh môn,… không đảm bảo an toàn hoặc phụ nữ mang thai sinh nở cũng sự hình thành của các vết nứt.

2.5. Quan hệ tình dục qua đường hậu môn

Quan hệ tình dục qua đường hậu môn cũng là một trong những nguyên nhân gây ra bệnh nứt kẽ hậu môn. Ngày nay, giới trẻ thường có xu hướng quan hệ tình dục qua đường hậu môn để tìm cảm giác mới lạ, đặc biệt là quan hệ đồng giới, tuy nhiên các chuyên gia khuyến cáo, chức năng của hậu môn không dành cho quan hệ tình dục. tình dục vì nó không thể co lại, không có tính đàn hồi như âm đạo, không tiết ra chất nhờn để bôi trơn nên khi quan hệ tình dục sẽ dễ làm tổn thương niêm mạc hậu môn, dễ gây rách và nứt hậu môn.

2.6. Do các bệnh lý hậu môn trực tràng

Những người mắc bệnh trĩ hay polyp hậu môn có nguy cơ mắc bệnh rất cao và là nguyên nhân dẫn đến bệnh nứt kẽ hậu môn vì những bệnh này khiến các tĩnh mạch ở hậu môn bị tắc nghẽn dẫn đến viêm nhiễm, hình thành các vết thương.

Theo các bác sĩ chuyên khoa hậu môn trực tràng, bệnh lý hậu môn như một dây chuyền. Khi bệnh không được điều trị kịp thời và hiệu quả sẽ gây ra và làm phát sinh các bệnh khác.

2.7. Bệnh viêm ruột

Người mắc bệnh viêm đường ruột sẽ có các triệu chứng đau bụng, tiêu chảy, táo bón, kiết lỵ, suy dinh dưỡng… những vấn đề này sẽ khiến ống hậu môn dễ bị tổn thương, là nguyên nhân phổ biến gây ra bệnh nứt kẽ hậu môn ở nhiều người.

Ngoài ra, tình trạng bệnh nứt kẽ hậu môn còn do người bệnh mắc các bệnh đường ruột, bệnh lây truyền qua đường tình dục như sùi mào gà, mụn rộp sinh dục, lậu giang mai…

Nguyên nhân gây ra bệnh nứt kẽ hậu môn rất đa dạng và phức tạp. Vì vậy, hiểu rõ nguyên nhân gây bệnh là cách tốt nhất giúp mọi người phòng tránh bệnh hiệu quả. Để xác định chính xác nguyên nhân gây bệnh và tình trạng bệnh cụ thể, hãy đến cơ sở y tế chuyên khoa hậu môn trực tràng uy tín để thăm khám, bác sĩ sẽ căn cứ vào kết quả chẩn đoán để đưa ra chẩn đoán và phương pháp điều trị thích hợp.

3. Triệu chứng của tình trạng nứt kẽ hậu môn

Khi bị nứt kẽ hậu môn, người bệnh sẽ gặp phải các triệu chứng như:

  • Đau rát hậu môn: Là triệu chứng điển hình và phổ biến của hội chứng nứt kẽ hậu môn. Người bệnh thường cảm thấy đau khi ngồi lâu, hoặc làm việc nặng, nhất là khi đi đại tiện.
  • Chảy máu hậu môn: Là tình trạng chảy máu khi đi đại tiện được xem là triệu chứng nứt kẽ hậu môn dễ nhận biết, lượng máu ra thường không nhiều và chỉ dính trên giấy vệ sinh hoặc lẫn trong phân.
  • Ngứa hậu môn: Các triệu chứng của bệnh nứt hậu môn thường khiến người bệnh bị cảm giác ngứa ngáy hậu môn, khó chịu trong thời gian dài do vi khuẩn có hại sinh sôi và hoạt động mạnh, gây viêm nhiễm.
  • Nứt hậu môn: Xuất hiện các vết nứt, vết rách cũng là triệu chứng bệnh nứt hậu môn rõ ràng nhất mà người bệnh có thể dễ dàng nhận biết và phát hiện. Các vết nứt nằm ngay sát lỗ hậu môn, hoặc ngay hậu môn khoảng 0,5-1 cm, có thể chảy máu, xung quanh vết nứt xuất hiện da thừa.
Nứt kẽ hậu môn gây ra tình trạng chảy máu
Nứt kẽ hậu môn gây ra tình trạng chảy máu

Ngoài các triệu chứng trên, khi bị nứt kẽ hậu môn, người bệnh còn có các biểu hiện như mệt mỏi, chán ăn, buồn nôn, mất ngủ, tinh thần căng thẳng, cơ thể xanh xao, mệt mỏi, nóng trong người, đau rát hậu môn… Có thể thấy các triệu chứng của bệnh nứt kẽ hậu môn gần giống với bệnh trĩ nên người bệnh sẽ dễ bị nhầm lẫn trong việc nhận biết dẫn đến việc điều trị sai cách.

4. Biến chứng của tình trạng nứt kẽ hậu môn

Các chuyên gia hậu môn trực tràng cho biết, các triệu chứng của bệnh nứt kẽ hậu môn tuy không nguy hiểm đến tính mạng nhưng nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời, bệnh không chỉ gây ra những bất tiện trong cuộc sống, sinh hoạt mà còn ảnh hưởng đến tính mạng của người bệnh. Nó có thể dẫn đến các biến chứng nguy hiểm cho sức khỏe như:

  • Tăng nguy cơ nhiễm trùng máu: Bệnh nứt kẽ hậu môn kéo dài kết hợp với việc vệ sinh kém, không đảm bảo vệ sinh sẽ tạo điều kiện cho vi khuẩn có hại xâm nhập vào vết nứt gây viêm nhiễm hậu môn, vi khuẩn này có thể xâm nhập vào máu và gây nhiễm trùng máu đe dọa đến tính mạng của bệnh nhân.
  • Gây thiếu máu: Chảy máu do nứt hậu môn nếu không được phát và điều trị kịp thời, người bệnh sẽ bị mất máu, thiếu máu trầm trọng khiến cơ thể bị sút cân, mệt mỏi, suy nhược, đau đầu, hoa mắt, chóng mặt.
  • Dẫn đến hoại tử hậu môn: Dấu hiệu nứt kẽ hậu môn lâu ngày không được điều trị sẽ hình thành các ổ áp xe và tích tụ mủ bên trong, khi vỡ ra sẽ chảy mủ kèm theo máu có thể dẫn đến hoại áp xe hậu môn, trầm trọng hơn sẽ bị hoại tử.

5. Cách điều trị tình trạng nứt kẽ hậu môn

Thông thường đây là bệnh nhẹ, có thể tự khỏi tại nhà. Nhưng nếu bệnh nhân bị đau dai dẳng thì cần nhờ đến sự can thiệp của y tế.

5.1. Sử dụng thuốc

Việc sử dụng thuốc làm giảm cơn đau nhanh chóng, vết thương nhanh lành hơn. Tuy nhiên, người bệnh cần đi khám để nhận được lời khuyên từ bác sĩ. Các loại thuốc thường dùng trong điều trị bệnh nứt kẽ hậu môn như: Proctolog, Tetracycline, Nitroglycerin, analol-Hc,…

Ngoài ra có thể sử dụng chung các loại thuốc sau để bệnh nhanh khỏi:

  • Thuốc làm mềm phân: Bisacodyl, Duphalac,… giảm táo bón, cải thiện các vấn đề về ruột, nhuận tràng làm sạch ruột.
  • Nếu cơn đau không biến mất, thì nên dùng thuốc. Thường các loại thuốc giảm đau có chứa thành phần Paracetamol như Lidocain, Anusol-Hc, kẽm oxit được dùng tại chỗ.
  • Khi có hiện tượng sưng, đau, viêm, chảy mủ ở hậu môn thì mới cần dùng đến thuốc kháng sinh. Có thể dùng các loại thuốc chống viêm: Cefadroxil, Cephalexin, Cefixime, Cefazolin,…

5.2. Phẫu thuật

Nếu vết thương chậm lành hoặc bệnh chuyển sang mãn tính thì cần phẫu thuật để có kết quả tốt hơn.

  • Nong hậu môn giúp nới lỏng cơ vòng hậu môn.
  • Phẫu thuật mở cơ vòng trong ở hậu môn. Đây là phương pháp tạo một vết cắt trong lòng trong của cơ vòng có chiều dài tương đương với vết nứt.
  • Tiểu phẫu cắt đường nứt sau đó khâu lại. Phương pháp này sử dụng dao phẫu thuật để cắt vết nứt. Kỹ thuật này thường được kết hợp với mở cơ vòng trong nhưng vẫn phải sử dụng thuốc chống viêm.

5.3. Chữa trị theo kinh nghiệm dân gian

Theo các chuyên gia hậu môn trực tràng, đối với những trường hợp mắc bệnh ở giai đoạn đầu, ngoài việc thăm khám bệnh thì việc áp dụng các mẹo dân gian để chữa bệnh nứt kẽ hậu môn cũng là một biện pháp tốt. Một số phương pháp chữa nứt kẽ hậu môn mọi người có thể tham khảo:

5.3.1. Dùng lá mồng tơi chữa nứt hậu môn

Cách làm: Lấy lá mồng tơi tươi, rửa sạch, để ráo rồi giã nát. Thêm khoảng 4-5 thìa nước lọc rồi khuấy đều hỗn hợp này lên sau đó thoa lên vết rạn ở hậu môn, giữ khoảng 15 – 20 phút rồi tắm lại bằng nước sạch.

Lưu ý: Trước khi thực hiện, người bệnh cần vệ sinh sạch sẽ hậu môn bằng nước ấm sau đó lau khô bằng khăn mềm để tránh nguy cơ nhiễm trùng và nên thực hiện liên tục 10 – 15 ngày để có kết quả tốt nhất.

Lá mồng tơi chữa nứt kẽ hậu môn
Lá mồng tơi chữa nứt kẽ hậu môn

5.3.2. Chữa nứt hậu môn bằng dầu oliu

Dầu oliu chứa nhiều chất béo tự nhiên giúp hỗ trợ tiêu hóa, bôi trơn hệ thống đường ruột, chống táo bón hiệu quả. Ngoài ra, dầu oliu còn có tác dụng kháng viêm, sát khuẩn nhẹ giúp giảm đau rát do nứt hậu môn.

Cách làm: Lấy mỗi thứ một thìa: dầu ô liu + sáp ong + mật ong, trộn đều, sau đó đun sôi hoặc cho vào lò vi sóng cho đến khi sáp ong tan chảy.

Để hỗn hợp trên nguội bớt rồi dùng để đắp trực tiếp vào hậu môn giúp chữa bệnh nứt kẽ hậu môn nhanh chóng.

5.3.3. Cách chữa bệnh nứt kẽ hậu môn bằng tinh dầu oải hương

Tinh dầu oải hương được biết đến với nhiều công dụng rất tốt cho sức khỏe, giúp làm dịu cơn đau rát, kháng viêm hiệu quả, giúp vết thương nhanh lành.

Cách làm: Lấy một chậu nước ấm và cho vào đó một lượng tinh dầu oải hương vừa đủ. Sau đó ngồi ngâm hậu môn trong nước này khoảng 20 – 30 phút rồi rửa lại bằng nước sạch.

Nên kiên trì áp dụng hàng ngày, làm liên tục trong khoảng 7 – 10 ngày vết thương đau rát hậu môn sẽ nhanh chóng hồi phục.

Lưu ý: Trước khi áp dụng phương pháp này, bạn nên vệ sinh vùng hậu môn sạch sẽ.

5.3.4. Cách chữa bệnh nứt kẽ hậu môn bằng dầu dừa

Dầu dừa chứa một lượng lớn chất béo không bão hòa, vitamin E, có tác dụng như một chất chống oxy hóa có tác dụng kháng khuẩn, chống viêm, giảm đau. Chất béo trung tính trong dầu dừa cũng giúp bôi trơn hậu môn để ngăn ngừa các vết nứt mới.

Cách làm: Người bệnh chỉ cần thoa trực tiếp dầu dừa vào hậu môn ngày 2-3 lần. Đối với những người bị bệnh nứt kẽ hậu môn mãn tính thì nên thực hiện thường xuyên để có kết quả tốt hơn.

5.3.5. Cách chữa bệnh nứt kẽ hậu môn bằng lá nha đam

Nha đam chứa nhiều hoạt chất có tác dụng kháng khuẩn, tiêu viêm, giảm đau, làm mát và dịu vết nứt hậu môn, giúp vết thương nhanh lành, từ đó hỗ trợ điều trị các vết nứt.

Cách làm: lấy nha đam tươi, rửa sạch, gọt vỏ rồi dùng phần gel bên trong thoa lên vùng hậu môn ngày 2-3 lần.

Lưu ý: Trước khi bôi cần vệ sinh hậu môn thật sạch bằng nước ấm.

Bôi nhựa nha đam vào vết nứt hậu môn giúp kháng khuẩn, giảm đau
Bôi nhựa nha đam vào vết nứt hậu môn giúp kháng khuẩn, giảm đau

6. Cách phòng ngừa tình trạng nứt kẽ hậu môn

6.1. Rèn luyện thói quen sinh hoạt hàng ngày

  • Mặc quần áo rộng rãi, thoải mái để tránh cọ xát vào vết thương ở hậu môn
  • Thay vì dùng giấy vệ sinh, bạn có thể rửa hậu môn bằng nước lạnh hoặc ấm sau mỗi lần đi đại tiện
  • Sau mỗi giờ làm việc, bạn nên đứng lên vận động, đi bộ khoảng 10 phút sẽ giảm áp lực cho hậu môn và các dây thần kinh hậu môn.
  • Không nên rặn mạnh mỗi khi đi vệ sinh, tập thói quen đi đại tiện vào một khung giờ nhất định và không nên ngồi đại tiện quá lâu.
  • Thường xuyên tập thể dục, vừa tốt cho sức khỏe, vừa nâng cao sức đề kháng. Tập thêm các bài tập về cơ vòng bụng giúp giảm táo bón
  • Để cơ thể có thời gian nghỉ ngơi, tránh căng thẳng, stress ảnh hưởng đến quá trình chữa bệnh

6.2. Có một chế độ ăn uống hợp lý hàng ngày

Chế độ ăn uống cũng là một trong những yếu tố quan trọng quyết định đến tình trạng bệnh hậu môn. Bạn nên xây dựng một chế độ ăn uống cân bằng bằng cách:

  • Nên ăn những thực phẩm chứa nhiều chất xơ như: rau xanh, các loại đậu, gạo lứt, rau xanh, khoai lang, hoa quả, trái cây … (những loại giàu kali: chuối, đu đủ,…)
  • Uống nhiều nước mỗi ngày, ít nhất từ ​​1,5 đến 2 lít nước, có thể uống nước trái cây, sinh tố, nước ép trái cây
  • Không ăn thức ăn chế biến sẵn, thức ăn chứa nhiều dầu mỡ từ động vật
  • Không ăn nhiều đồ cay, nóng
  • Không sử dụng các chất kích thích như: rượu, bia, thuốc lá, cà phê, chất chua…
Bổ sung đủ nước giúp hỗ trợ tiêu hóa, giảm táo bón
Bổ sung đủ nước giúp hỗ trợ tiêu hóa, giảm táo bón

Kết luận

Nứt kẽ hậu môn thường gặp ở các mức độ nhẹ. Với những thông tin trên đây, hi vọng bệnh nhân sẽ tìm ra được phương pháp phòng ngừa và điều trị thích hợp cho tình trạng bệnh của mình, tránh để bệnh diễn tiến nặng hơn và gây ra những biến chứng khôn lường.

Bài viết liên quan:

Bệnh trĩ ngoại – Nguyên nhân, triệu chứng, cách điều trị và phòng ngừa bệnh

Bệnh lòi đom là gì? Nguyên nhân và cách điều trị hiệu quả

Nứt kẽ hậu môn là gì? Nguyên nhân gây bệnh và cách điều trị

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Chuyển lên trên