Sa búi trĩ là gì? Nguyên nhân gây và cách điều trị hiệu quả

Sa búi trĩ là gì? Nguyên nhân và cách điều trị

Bệnh trĩ không còn là căn bệnh xa lạ ngày nay khi theo thống kê có đến 50% dân số Việt Nam mắc căn bệnh này. Nguyên nhân dẫn đến bệnh trĩ được cho là do thói quen sinh hoạt xấu hoặc do gen di truyền. Đây là căn bệnh đem lại nhiều phiền toái, ảnh hưởng xấu đến mọi hoạt động của bệnh nhân. Một trong các tình trạng khó chịu gặp ở bệnh trĩ mà rất nhiều bệnh nhân than phiền đó là tình trạng sa búi trĩ. Trong bài viết này, chúng ta sẽ cùng tìm hiểu nguyên nhân, mức độ nguy hiểm cũng như cách phòng ngừa tình trạng này.

1. Sa búi trĩ là gì?

Sa búi trĩ là giai đoạn sau của bệnh trĩ, khi mà các đám rối mạch máu dưới niêm sưng to và sa khỏi hậu môn dưới tác động của lực nén như khi đi đại tiện, khi vận động hay thậm chí là khi ho. Tùy vào mức độ của bệnh mà búi trĩ sa có thể tự thu vào trực tràng hay không thể thu lại mà phải dùng tay để đưa búi trĩ vào. Mức độ nghiêm trọng hơn, búi trĩ có thể xảy ra hiện tượng hoại tử, khiến bệnh nhân cảm thấy vô cùng đau đớn và không thể nào đưa búi trĩ về vị trí ban đầu. Tùy vào vị trí hình thành búi trĩ ta có thể chia thành 2 trường hợp:

  • Trĩ nội: búi trĩ phát triển phía trên đường lược bên trong trực tràng, Ở giai đoạn nhẹ khi búi trĩ còn nhỏ thì không thể nhìn thấy hoặc cảm thấy các búi trĩ này. Trĩ loại này ít gây đau hơn trĩ ngoại. Tuy nhiên, ở giai đoạn nặng thì các búi trĩ có thể lồi ra ngoài khi đi đại tiện, gây khó chịu rất nhiều cho người bệnh.
  • Trĩ ngoại: búi trĩ phát triển phía dưới đường lược hay vùng dưới da xung quanh hậu môn. Trĩ loại này thường có thể nhìn thấy được và gây đau đớn vô cùng khi đại tiện, khi ngồi hoặc khi vận động.

Bệnh trĩ sa thường không gây đau đớn nhưng chúng có thể gây khó chịu, chảy máu và các triệu chứng khác có thể cản trở việc ngồi, sử dụng phòng tắm và sinh hoạt hàng ngày một cách thoải mái. Trong nhiều trường hợp, bệnh trĩ sa có thể tự giảm (co lại) hoặc bằng các phương pháp điều trị tại nhà, nhưng một số trường hợp cần điều trị nội khoa hoặc phẫu thuật.

Bệnh trĩ là căn bệnh về hậu môn trực tràng phổ biến nhất
Bệnh trĩ là căn bệnh về hậu môn trực tràng phổ biến nhất

2. Nguyên nhân gây sa búi trĩ

Trĩ có thể bị sa khi mô giữ nó tại chỗ yếu đi. Có một số nguyên nhân và yếu tố nguy cơ có thể gây ra sự suy yếu này của mô liên kết như:

  • Căng thẳng khi đi tiêu là một trong những nguyên nhân có thể xảy ra, vì việc rặn có thể gây thêm áp lực lên búi trĩ.
  • Mang thai cũng có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh. Bệnh trĩ xảy ra ở 40% phụ nữ mang thai, và nếu không được điều trị, chúng có thể bị sa ra ngoài.
  • Béo phì là một yếu tố nguy cơ khác có thể xảy ra. Trọng lượng dư thừa có thể gây căng thẳng lên các tĩnh mạch trực tràng, gây ra sự hình thành các búi trĩ và sa ra các búi trĩ nội và ngoại.
  • Hút thuốc lá cũng có thể gây hại cho bất kỳ và tất cả các mạch máu, bao gồm cả các tĩnh mạch ở trực tràng và hậu môn. Điều đó có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh trĩ và sa búi trĩ.
  • Chế độ ăn ít chất xơ khiến cho phân cứng hơn và khó đi ngoài hơn.

3. Các cấp độ của sa búi trĩ

Việc phân loại bệnh sa búi trĩ dựa trên mức độ nghiêm trọng của tình trạng sa. Có các cấp độ như sau:

  • Độ 1: Không sa. Các mô trĩ vẫn còn bên trong trực tràng.
  • Độ 2: Sa nhẹ. Búi trĩ bên trong thỉnh thoảng sẽ lòi ra bên ngoài hậu môn rồi tự thụt vào trong.
  • Độ 3: Tăng độ sa. Cục lồi không thể tự rút vào mà phải dùng tay đẩy vào.
  • Độ 4: Sa nặng. Búi trĩ đã trở nên đau đớn và không thể đẩy lùi được.
Tùy vào mức độ sa mà phân Sa búi trĩ thành 4 cấp độ
Tùy vào mức độ sa mà phân Sa búi trĩ thành 4 cấp độ

4. Triệu chứng của Sa búi trĩ

Các triệu chứng của bệnh trĩ sa có thể khác nhau. Búi trĩ sa có thể nhô ra và co lại không liên tục, vì vậy có đôi khi sẽ không cảm nhận được nó. Các triệu chứng phổ biến nhất bao gồm:

  • Khối u: Bệnh nhân có thể cảm thấy một vết sưng trên hậu môn khi lau sau khi đi tiêu. Đây là tình trạng tĩnh mạch bị sưng, khi chạm vào có thể mềm, lúc nào cũng mềm hoặc không đau.
  • Chảy máu: Bệnh nhân có thể nhận thấy máu trong bồn cầu hoặc trên giấy vệ sinh khi bạn đi tiêu, hoặc thậm chí trên quần lót của giữa các lần đi tiêu. Máu thường có màu đỏ tươi và rất nhiều nước, trái ngược với máu chảy ra từ dạ dày hoặc ruột, thường có màu sẫm hoặc đen.
  • Ngứa: Da xung quanh hậu môn của bệnh nhân có thể rất ngứa khi bị trĩ.
  • Khó chịu: Búi trĩ sa lớn có thể gây ra cảm giác khó chịu chung hoặc cảm giác đi tiêu không hoàn toàn , ngay cả khi không phải thải phân. Có thể có cảm giác đau khi đi tiêu hoặc bất cứ thứ gì khác chạm vào búi trĩ. Áp lực của việc ngồi xuống cũng có thể khiến bệnh nhân khó chịu.

5. Sa búi trĩ có nguy hiểm không?

Dưới đây là các biến chứng mà tình trạng sa búi trĩ có thể dẫn đến như:

5.1. Tắt mạch trĩ

Theo giới chuyên gia, khi búi trĩ bị sưng to thì cơ thể đáp ứng lại bằng cách kích hoạt các yếu tố đông máu dẫn đến hình thành cục máu đông, hậu quả là gây thuyên tắc các mạch máu, gây hoại tử các tế bào lân cận, bong tróc và chảy máu. Biến chứng này gặp phổ biến ở bệnh nhân trĩ ngoại hơn là trĩ nội. Về biểu hiện lâm sàng, bệnh nhân có biến chứng tắc mạch trĩ sẽ có các biểu hiện sau:

  • Bệnh nhân sẽ có cảm giác cộm, sờ vào thấy các hạt u cứng, rạch nhẹ vào khối đó có cục máu đông bật ra.
  • Luôn có cảm giác buồn đi đại tiện nhưng không có phân.
  • Khi đè vào vùng u sẽ chảy máu hoặc tiết dịch vàng.

5.2. Thiếu máu

Bệnh trĩ gây chảy máu nhiều khi đi đại tiện đặc biệt là khi bệnh tiến triển đến mức độ 3 và 4. Đặc biệt hơn khi bệnh trĩ ở phụ nữ, kèm theo các “kỳ” hàng tháng càng làm nghiêm trọng hơn tình trạng mất máu này. Về mặt lâm sàng người thiếu máu do trĩ sẽ cảm thấy cơ thể luôn mệt mỏi, lười vận động, tinh thần luôn trong tình trạng uể oải, buồn ngủ và kém tập trung. Khi việc thiếu máu kéo dài có thể dẫn đến tổn thương các cơ quan khác trong cơ thể đặc biệt là não bộ.

5.3. Viêm loét hậu môn, trực tràng

Vi khuẩn, nấm, ký sinh trùng xâm nhập vào các vết thương hở sẽ khiến cơ thể bị viêm loét. Vết viêm có thể khu trú tại vùng tổn thương hoặc lan rộng sang các vùng xung quanh khiến hậu môn và trực tràng lở loét, sinh mủ, chảy máu, ngứa đỏ và nóng rát.

5.4. Táo bón

Táo bón làm tăng áp lực hậu môn dẫn đến bệnh trĩ. Bệnh trĩ làm bệnh nhân ngại đi đại tiện, chán ăn chất xơ và dẫn tới táo bón. Vòng luẩn quẩn này khiến tình trạng bệnh nhân ngày càng tồi tệ hơn. Chính vì vậy sa búi trĩ không những là một căn bệnh khiến cho bệnh nhân khó chịu và xấu hổ không dám nói ra mà còn là một căn bệnh gây nhiều biến chứng nguy hiểm cần được điều trị kịp thời.

6. Cách điều trị sa búi trĩ

6.1. Thay đổi lối sống

Khi Sa búi trĩ ở mức độ nhẹ, bệnh nhân có thể chưa cần tìm đến bác sĩ mà chỉ cần thay đổi chế độ ăn kết hợp với một số phương pháp có thể tự thực hiện tại nhà để đẩy lùi căn bệnh này. Bệnh nhân cần phải:

  • Ăn nhiều thực phẩm giàu chất xơ, chẳng hạn như trái cây, rau và ngũ cốc nguyên hạt, có thể làm mềm phân và giảm căng thẳng khi đi tiêu.
  • Ngâm mình trong bồn nước ấm trong 10 hoặc 15 phút.
  • Sử dụng khăn giấy ẩm hoặc khăn ẩm tương tự sau khi đi tiêu, nhưng đảm bảo rằng nó không chứa cồn hoặc hương liệu.
  • Chườm đá quanh búi trĩ để giảm sưng.

6.2. Điều trị dùng thuốc

Thuốc giảm đau, giảm triệu chứng:

  • Lidocain: Được biết đến với tác dụng là một thuốc gây tê. Dùng Lidocain dạng gel bôi lên vùng tổn thương 2-3 lần sau khi đi ngoài giúp giảm cảm giác đau và ngứa. Tuy nhiên không nên sử dụng trong thời gian dài, không được dùng trên 7 ngày và nếu không cải thiện triệu chứng cần trao đổi lại với bác sĩ.
  • Kẽm Oxyd 10%: Dạng kem, bôi lên vùng tổn thương 2-3 lần sau mỗi lần đi ngoài giúp làm săn se, sát khuẩn vùng tổn thương. Không nên dùng kéo dài quá 7 ngày.

Thuốc nhuận tràng, làm mềm phân

  • Lactulose: Uống theo chỉ định của bác sĩ ngày 1-2 lần. Giúp làm mềm phân, điều trị táo bón qua đó cũng làm giảm tình trạng sa búi trĩ.
  • Macrogol: Dạng bột pha thành dung dịch uống, dùng ngày 1-2 lần theo khuyến cáo của bác sĩ.
  • Sorbitol: Bột pha thành dung dịch uống, dùng ngày 1-2 lần theo khuyến cáo của bác sĩ.

Thuốc làm bền thành mạch:

Daflon (Diosmin + Hesperidin): Viên nén, uống cùng bữa ăn theo liều khuyến cáo, giúp tăng cường sức bền tĩnh mạch. Có thể gặp các tác dụng không mong muốn như: Buồn nôn, nôn, tiêu chảy. Nếu tình trạng không giảm sau 15 ngày điều trị, cần thông báo lại cho bác sĩ.

6.3. Điều trị ngoại khoa

Nếu việc chăm sóc tại nhà không hiệu quả và búi trĩ chảy máu hoặc đau, cần pahir áp dụng một số phương pháp điều trị. Việc điều trị sẽ tùy thuộc vào loại và cấp độ của bệnh trĩ. Các lựa chọn điều trị cho sa búi trĩ thường giống như các phương pháp điều trị cho các loại bệnh trĩ khác. Ít hơn 10 phần trăm của tất cả các trường hợp trĩ được điều trị bằng phẫu thuật. Thay vào đó, trước tiên bác sĩ sẽ xem xét các phương pháp điều trị ít xâm lấn hơn cho bệnh trĩ sa.

6.3.1. Thắt dây cao su

Trong thủ thuật này, còn được gọi là thắt nút trĩ, bác sĩ sẽ đặt một hoặc hai dây chun nhỏ xung quanh búi trĩ, cắt đứt lưu thông đến nó. Trong vòng một tuần hoặc lâu hơn, nó sẽ co lại và rụng đi. Thường có một số chảy máu và đau trong vài ngày đầu tiên, nhưng các biến chứng là bất thường.

Khi bệnh tiến triển nặng cần phải dùng tới các biện pháp can thiệp ngoại khoa
Khi bệnh tiến triển nặng cần phải dùng tới các biện pháp can thiệp ngoại khoa

6.3.2. Liệu pháp điều trị:

Liệu pháp xơ hóa có thể là tốt nhất cho bệnh trĩ cấp độ 1 hoặc độ 2. Nó không phải lúc nào cũng hiệu quả như thắt dây chun. Đối với thủ thuật này, bác sĩ sẽ tiêm vào búi trĩ các hóa chất làm co mạch máu trong mô trĩ.

6.3.3. Đông máu:

Để đông máu, bác sĩ sẽ sử dụng tia laser, ánh sáng hồng ngoại hoặc nhiệt để làm cứng búi trĩ. Khi đã cứng lại, búi trĩ có thể tự tiêu biến. Bệnh nhân có thể gặp khó chịu nhẹ với phương pháp này và ít biến chứng. Khả năng tái phát bệnh trĩ khi đông máu cao hơn so với các phương pháp điều trị tại phòng khám khác.

6.3.4. Phẫu thuật:

Trĩ bên ngoài có cục máu đông có thể được điều trị bằng phẫu thuật bằng phẫu thuật cắt búi trĩ bên ngoài. Tiểu phẫu này bao gồm việc cắt bỏ búi trĩ và dẫn lưu vết thương. Tốt nhất, thủ thuật nên được thực hiện trong vòng ba ngày kể từ khi cục máu đông hình thành. Một phẫu thuật liên quan hơn để điều trị trĩ cấp độ 4 và một số bệnh trĩ cấp độ 3 là phẫu thuật cắt trĩ toàn bộ.

Trong quy trình này, bác sĩ phẫu thuật sẽ loại bỏ tất cả các mô trĩ. Mặc dù nó có hiệu quả trong việc điều trị các triệu chứng của bệnh trĩ, nhưng quá trình hồi phục sau phẫu thuật này có thể kéo dài và đau đớn. Các biến chứng, chẳng hạn như tiểu không kiểm soát, cũng có thể phát triển từ việc cắt trĩ toàn bộ.

7. Cách phòng ngừa sa búi trĩ

Để ngăn ngừa mắc và tái phát bệnh trĩ, bệnh nhân có thể áp dụng một số cách sau:

7.1. Chế độ ăn uống hợp lý

Bệnh nhân trĩ thường có cơ thể suy kiệt do bị mất máu qua phân và chịu những tổn thất về mặt tâm lý. Một chế độ ăn uống phù hợp cho bệnh nhân trĩ giúp bổ sung các dưỡng chất cung cấp cho sự tái tạo máu, giúp tiết ra nhiều hormon hạnh phúc giúp giảm thiểu stress và tránh dẫn đến việc trầm cảm. Ăn nhiều thực phẩm giàu chất xơ (trái cây tươi, rau và ngũ cốc nguyên hạt) hoặc uống thuốc bổ sung. Nói chung, phụ nữ nên tiêu thụ 25 gam chất xơ mỗi ngày, trong khi nam giới nên bổ sung 35 gam chất xơ.

7.2. Uống nhiều nước trong ngày

Uống nhiều nước giúp làm mềm phân, ngăn ngừa tình trạng táo bón, cải thiện lưu lượng máu. Mỗi ngày nên uống từ 1,5 lít đến 2 lít nước.

7.3. Đi vệ sinh đúng cách

Bệnh nhân mắc bệnh trĩ nên đi đại tiện ở tư thế ngồi xổm hơn là ngồi bệt. Nếu không có bồn cầu ngồi xổm, có thể khắc phục bằng cách gác chân lên một ghế cao khoảng 20cm khi đi đại tiện, điều này khiến cho đường trực tràng không bị gấp khúc và thoát phân dễ dàng, tránh gây áp lực lên hậu môn.

Đi vệ sinh đúng cách dành cho người bị bệnh trĩ
Đi vệ sinh đúng cách dành cho người bị bệnh trĩ

7.4. Hạn chế ngồi lâu, đứng lâu

Bệnh nhân sa búi trĩ không nên duy trì công việc hay thói quen vận động mà đòi hỏi phải ngồi hoặc đứng trong khoảng thời gian lâu. Nếu không thể thay đổi, hãy cố gắng tập thể dục hay khởi động sau khoảng 1-2 tiếng không vận động để giúp thư giãn cơ thể và ngăn ngừa bệnh trĩ.

7.5. Tập thể dục

Việc tập thể dục thường xuyên giúp kích thích ăn ngon, hấp thu chất dinh dưỡng tốt và ngăn ngừa các nguy cơ táo bón dẫn đến bệnh trĩ, việc luyện tập thể dục còn giúp tăng cường hệ miễn dịch, chống lại các tình trạng viêm nhiễm hậu môn. Đối với người béo phì, việc luyện tập thể dục giúp giữ trọng lượng cơ thể mức cân đối, giảm áp lực lên hậu môn và ngăn ngừa nguy cơ mắc bệnh trĩ.

7.6. Vệ sinh hậu môn sạch sẽ

Một trong những nguyên nhân dẫn đến bệnh trĩ là viêm nhiễm tại hậu môn, do đó việc vệ sinh sạch sẽ giúp ngăn chặn sự phát triển của những vi khuẩn gây hại. Thường xuyên tắm rửa, vệ sinh hậu môn đúng cách, giữ cho hậu môn luôn được khô thoáng là cách đơn giản nhất để phòng ngừa bệnh trĩ.

8. Kết luận

Nếu phát hiện bất cứ dấu hiệu của tình trạng sa búi trĩ, nên tích cực điều trị và áp dụng những cách phòng ngừa tái phát đã kể trên để giúp bảo vệ bản thân tránh khỏi các biến chứng nghiêm trọng của bệnh trĩ. Hy vọng bài viết này cung cấp được nhiều thông tin hữu ý trong việc phòng ngừa và điều trị bệnh sa búi trĩ.

Xem thêm bài viết liên quan:

Bệnh lòi đom là gì? Nguyên nhân và cách điều trị hiệu quả

Top 8 loại thuốc bôi trĩ giúp giảm đau và làm teo búi trĩ hiệu quả

Sa búi trĩ là gì? Nguyên nhân gây và cách điều trị hiệu quả

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Chuyển lên trên